Çfarë pretendonte fotoja
Fotografia u transmetua për herë të parë mbrëmjen e 1 qershorit në një debat televiziv në ABC News. Analisti Artur Meçe deklaroi se fotoja tregonte autobusë të financuar nga Greqia për të sjellë protestues në Shqipëri.
Postimi u shpërnda me shpejtësi në portale të tjera, si Gazeta Tema, si dhe në rrjetet sociale, duke u përdorur si provë se protestat nuk ishin organike, por të nxitura dhe të financuara nga jashtë.
Çfarë gjetëm
1. SightEngine konfirmon gjenerimin me AI
Analiza e SightEngine zbuloi praninë e SynthID të OpenAI në strukturën e pikselave të fotografisë. SynthID është një teknologji e zhvilluar nga Google DeepMind që përdoret për të shtuar watermarks të padukshëm në përmbajtjen e krijuar nga Inteligjenca Artificiale. Prania e saj konfirmon në mënyrë të pakundërshtueshme se fotografia nuk ka kaluar kurrë nëpër lenten e një aparati fotografik real.
2. Tekst alien dhe fytyra të paqarta
Ky zbulim mund të bëhet edhe pa përdorur SightEngine. Nëse zmadhojmë imazhin, shohim menjëherë anomalitë: teksti nëpër tabela dhe parrulla ka trajtë të çuditshme, ndërsa fytyrat dhe gjymtyrët e njerëzve janë të paqarta. Për të mos përmendur xhupat në mes të verës. Ky është një nga “hallucinimet” më të njohura dhe të dokumentuara të Inteligjencës Artificiale.
3. Asnjë burim i verifikueshëm nuk e konfirmon skenën
Nuk ekziston asnjë fotografi tjetër, nga agjenci fotografike ndërkombëtare si Getty Images, AP apo Reuters, që dokumenton autobusë të tillë në këtë kontekst. Nëse skenë e tillë do të ekzistonte, do të ishte fotografuar nga dhjetëra burime.
Pse u shpërnda ky imazh pikërisht tani
Koha e shpërndarjes nuk ishte rastësi. Imazhi u lëshua në qarkullim pikërisht në kulmin e debatit publik mbi projektin luksoz në zonën e Zvërnecit, kur narrativa “protestat janë të paguara nga jashtë” po fitonte terren. Media greke Kathimerini kishte raportuar vërtet për emigrantë shqiptarë që udhëtonin nga Greqia, por pa publikuar asnjë foto të tillë apo të ngjashme më këtë. Kjo histori e vërtetë u shfrytëzua si bazë kredibiliteti për të futur një “provë” vizuale të rreme.
Ky model quhet amplifikim i dezinformimit përmes kontekstit real: merret një fakt i vërtetë (emigrantët udhëtojnë), i shtohet një imazh i rremë, dhe rezultati duket shumë bindës sepse pjesa e vërtetë e bën të besueshme pjesën e rreme.
Si ta dallosh herën tjetër
- Zmadho imazhin: Shiko tekstet, fytyrat e njerëzve, gjymtyrët e çuditshme. Nëse janë të deformuara, është shenjë e qartë e një fotoje sintetike.
- Kërko imazhin me Google Lens: Kush e publikoi i pari dhe kur? Nëse burimi origjinal është anonim, ji skeptik.
- Kërko foto të tjera nga e njëjta skenë: Ngjarjet reale fotografohen nga shumë burime. Nëse ekziston vetëm një imazh, ji skeptik.
- Pyet kush përfiton: Nëse imazhi mbështet një narrativë politike specifike dhe shfaqet pikërisht kur ajo narrativë është në kulm, ji skeptik.
- Përdor Mjetin e Imazheve të Verifiko.al për analizë të shpejtë.
Verdikti i Verifiko.al
Fotografia që tregonte autobusë me protestues të ardhur nga Greqia është tërësisht e fabrikuar. Analiza e SightEngine konfirmoi praninë e SynthID të OpenAI, dhe analiza vizuale zbuloi anomali të shumta fizike dhe tekstuale të pamundura në fotografinë e vërtetë. Për këtë arsye, këtij lajmi i japim verdiktin: I rremë.